İçindekiler
- Alzheimer riskini azaltmak için sağlıklı alışkanlıklar
- Beyni koruyabilecek yaşam tarzı değişiklikleri
- Alzheimer nedir ve günlük yaşamı nasıl etkiler
- MIND diyeti ve hafızayı korumaya yardımcı olan besinler
- Bilişsel rezerv: öğrenmek ve sosyalleşmek zihni neden korur
- Fiziksel egzersiz ve bilişsel gerilemeyi önleme
- Yaşamın her döneminde risk faktörlerini kontrol etmek
Cada vez resulta más evidente que sağlıklı alışkanlıklar, yaşam kalitesini artırmak ve uzun vadede beyni korumak için önemli bir temeldir. Mesele korkuyla yaşamak değil; nasıl uyuduğumuza, ne yediğimize, ne kadar hareket ettiğimize ve stresi nasıl yönettiğimize dürüstçe bakmaktır.
Yine de alışkanlıkları değiştirmek her zaman kolay değildir. Pek çok insan ne yapması gerektiğini bilir, ama bırakması zor rutinlerin içinde sıkışıp kalmış hisseder: sigara içmek, az uyumak, kaygı nedeniyle yemek yemek, az hareket etmek ya da doktor kontrollerini “sonraya” bırakmak.
Nörolog Conrado Estol’a göre, Alzheimer hastalığı olan bazı hastalarda değiştirilebilir risk faktörleri bulunur. Bunlar arasında sigara kullanımı, fiziksel hareketsizlik, obezite, yüksek kolesterol, diyabet ve yüksek tansiyon yer alır.
Bu, her şeyin bireysel iradeye bağlı olduğu ya da hastalıktan kaçınmak için kesin bir garanti bulunduğu anlamına gelmez. Ancak bize değerli bir şeyi hatırlatır: beyin sağlığını korumaya yardımcı olabilecek günlük kararlar vardır ve bunlar daha iyi enerji, bağımsızlık ve zihinsel berraklıkla geçen yıllara katkı sağlayabilir.
Bu nedenle dengeli beslenmek, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve risk faktörlerini kontrol etmek gibi önleyici adımlar atmak gerçek bir fark yaratabilir. Beyin bakımına daha geniş bir açıdan derinleşmek istersen, beynini korumak ve bilişsel gerilemeyi yavaşlatmak için bu ipuçlarını da okuyabilirsin.
Tıbbi bakımın yanı sıra, fiziksel ve bilişsel kapasitemizi daha güçlü tutarak yaşam beklentimizi artırmanın somut yolları vardır. Önemli olan, başlamadan önce kendimizi kötü hissetmeyi beklememektir.
En önemli noktalardan biri dinlenmedir. Yeterince uyumak beynin toparlanmasını sağlar, bilgiyi işlemesine ve duyguları daha iyi düzenlemesine yardımcı olur. Uzun süre kötü uyuduğunda, tahammülsüzlük, dikkat eksikliği, kaygı ya da zihinsel yorgunluk hissetmek daha kolay hale gelir.
Eğer uyku hayatında bir sorun haline geldiyse, bu yazı sana yol gösterebilir: kalıcı değişikliklerle uyku nasıl iyileştirilir.
Aşırı alkol tüketiminden kaçınmak, sigara içmemek ve zihni uyaran etkinlikler eklemek de faydalıdır. Karmaşık bir şey yapmana gerek yok. Kitap okumak, yeni bir dil öğrenmek, bir enstrüman çalmak, satranç oynamak, yapboz çözmek, günlük tutmak ya da yeni bir konuda ders almak yeterli olabilir.
Beyin meydan okumayı sever, ama aynı zamanda keyfe de ihtiyaç duyar. Bu yüzden merak uyandıran etkinlikleri seç. Sırf kendini zorlamak için nefret ettiğin bir şeyi yaparsan, muhtemelen kısa sürede bırakırsın.
Bir başka temel unsur da olumlu sosyal ilişkiler kurmaktır. Arkadaşlarla konuşmak, aileyle zaman geçirmek, gruplara katılmak, başkalarına yardım etmek ya da anlamlı sohbetler sürdürmek duygusal yaşamı güçlendirir. Ve daha özenle yaşanan bir duygusal hayat, zihinsel sağlığı da olumlu etkiler.
Dr. Estol, alışkanlıklarımızı doğal kabul etmeden gözden geçirmenin önemini vurguluyor. Bazen yıllar boyunca yalnızca “hep böyleydi” diye davranışları tekrarlarız. Ama durup neyi değiştirebileceğini sormak, öz sevginin bir eylemidir.
Basit bir soruyla başlayabilirsin: Bugün, yarın sahip olmak istediğim sağlık için bir şey yapıyor muyum? 🌿
En önemli değişiklikler genellikle basittir, ama süreklilik ister. Tüm hayatını bir hafta içinde dönüştürmene gerek yok. Aslında aşırı radikal değişiklikler çoğu zaman kısa sürer.
Önerilen bazı önleyici tedbirler şunlardır:
Bu noktalar tanıdık görünebilir, ama değerleri onları sürdürebilmekte yatar. Günde yapılan bir yürüyüş, daha hafif bir akşam yemeği, zamanında bir doktor randevusu ya da uyumadan önce telefonu kapatmak küçük adımlar gibi görünebilir. Ancak yıllar boyunca tekrarlandıklarında sağlık inşa ederler.
Kronik stres de dikkat gerektirir. Sürekli tetikte yaşadığında, bunun bedelini beden ve zihin öder. Eğer fazla hızlanmış hissediyorsan, nefes egzersizleri, ekransız molalar, doğayla temas ya da hafif hareketler deneyebilirsin. Sana eşlik etmesi için aşırı uyarılmış bir sinir sistemini yeniden dengelemek için 12 basit değişiklik yazısını okuyabilirsin.
Alzheimer günlük aktiviteleri yapma becerisini etkileyen kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Sadece “bir şeyleri unutmak” ile sınırlı değildir. Zamanla farklı bilişsel işlevleri etkileyebilir.
Etkilenebilecek alanlar arasında bellek, dil, görsel-uzamsal yönelim ve yürütücü işlev yer alır. Yürütücü işlev; planlama yapmak, organize olmak, karar vermek ve sorun çözmekle ilgilidir.
Bu nedenle Alzheimer’ı olan bir kişi önce randevuları ya da isimleri unutmaya başlayabilir, ancak daha sonra para yönetmekte, bir tarifi takip etmekte, tanıdık yerlerde yönünü bulmakta ya da bir sohbeti sürdürmekte zorlanabilir.
Uluslararası tahminlere göre dünyada bu hastalığa sahip onlarca milyon insan vardır ve nüfusun yaşlanması nedeniyle bu sayının önümüzdeki on yıllarda artması beklenmektedir.
Kan damarlarının zamanla sertleşmesi ve daralmasıyla ilişkili bir durum olan ateroskleroz da beyin sağlığını etkileyebilir. Dolaşım etkilendiğinde, beyin daha az oksijen ve besin alabilir.
Bilişsel sorunu olmayan yaşlı yetişkinlerde yapılan bir çalışma, genetik faktörler mevcut olsa bile sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemenin daha düşük riskle ilişkili olduğunu gözlemledi. Bu, riski tamamen ortadan kaldırmaz; ancak elimizde olanı korumanın önemini güçlendirir.
Korunma, sihirli bir vaat değildir. Bedenine ve zihnine daha iyi koşullar sunmanın bir yoludur.
Farklı çalışmaların sonuçları, genetik değiştirilemese de, sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmenin ve beyni koruyucu bir beslenme düzeni benimsemenin bilişsel gerileme riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.
En çok adı geçenlerden biri, Akdeniz diyeti ile DASH diyetinin unsurlarını birleştiren MIND diyetidir. Bu yaklaşım, daha iyi kardiyovasküler ve beyin sağlığıyla ilişkili besinlere odaklanır.
Bu diyet şu besinleri öne çıkarır:
Mükemmel beslenmen gerekmez. Asıl önemli olan, genel beslenme kaliteni iyileştirmektir. Örneğin, her gün bir yeşil salata eklemek, ultra işlenmiş atıştırmalıklar yerine kuruyemiş seçmek ya da zeytinyağı kullanmak iyi bir başlangıç olabilir.
Akdeniz diyeti de faydaları nedeniyle çok araştırılmıştır. Bunu pratik bir şekilde uygulamak ilgini çekiyorsa, Akdeniz diyeti ve bunu günlük yaşama nasıl katabileceğin konusundaki bu rehbere göz atabilirsin.
Besinlerin yanı sıra, nasıl yediğin de önemlidir. Aceleyle, ekran karşısında ya da büyük stres altında yemek sindirimi etkileyebilir ve daha sağlıksız seçimleri teşvik edebilir. Günde en az bir öğünü sakin bir şekilde yemeye çalış. Beynin de bu duraksama alanlarını takdir eder.
Beslenmenin yanı sıra, bilişsel rezerv olarak adlandırılan yapıyı güçlendirmeye yardımcı olan faktörler de vardır. Bu kavram, beynin değişimlere uyum sağlama, telafi etme ve daha uzun süre daha iyi işlev görme kapasitesini ifade eder.
Daha yüksek bir eğitim düzeyine sahip olmak katkı sağlayabilir, ama tek yol bu değildir. Sık sosyal etkileşimleri sürdürmek ve iş dışı farklı etkinlikler geliştirmek de yardımcı olur.
Müzik, masa oyunları, okuma, yazma, resim yapma, dans etme, gönüllülük ya da el işi hobileri büyük müttefikler olabilir. Önemli olan, beynin otomatik rutinden çıkmasıdır.
Yetişkinlikte yeni bir şey öğrenmek özel bir etki yaratır. Belki başlangıçta kendini beceriksiz hissedersin, ama bu rahatsızlık eğitimin bir parçasıdır. Dijital bir aracı kullanmayı öğrenmek, şan dersi almak ya da tarih çalışmak yeni bağlantıları harekete geçirebilir.
İlişkileri de korumak gerekir. İstenmeyen yalnızlık ruh halini, motivasyonu ve genel sağlığı etkileyebilir. Bir telefon görüşmesi, birlikte yapılan bir yürüyüş ya da grup etkinliği, izolasyona karşı küçük panzehirler olabilir.
Dürüst bir sohbetin gücünü küçümseme. Bazen seni gerçekten dinleyen biriyle konuşmak, sessizce geçen bir endişe akşamından daha fazla zihni toparlar.
Fiziksel aktivite, beyni korumak için en erişilebilir araçlardan biridir. Her gün yapılan fiziksel egzersiz, orta düzeyde olsa bile, bilişsel bozulma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Burada mutlaka yoğun antrenmanlardan söz etmiyoruz. 30 dakika yürümek, dans etmek, yüzmek, yoga yapmak, bisiklete binmek ya da merdiven çıkmak da buna dahildir. Önemli olan, düzenli hareket etmektir.
Üniversite araştırmaları, haftada daha fazla kilometre yürüyen kişilerin bazı bölgelerde daha büyük beyin hacmine sahip olduğunu gözlemlemiştir. Bu, hareketin yalnızca kalp ve kaslar için değil, beynin yapısı ve işlevi için de yararlı olduğunu düşündürür.
Başlamakta zorlanıyorsan şu kuralı dene: Hayır diyemeyeceğin kadar kolaylaştır. Beş dakikalık yürüyüş, hiçbir şey yapmamaktan iyidir. Sonra zamanı yavaş yavaş artırabilirsin.
Egzersizi hoşuna giden bir şeyle birleştirmek de yardımcı olur: müzik dinlemek, bir arkadaşla yürümek, ağaçlara bakmaya çıkmak, sabah güneşi almak ya da güzel bir rota seçmek. Alışkanlık, keyif taşıdığında süreklilik daha kolay doğar.
Risk faktörlerini yaşamın her döneminde kontrol etmek önemlidir. Hafızaya, kan basıncına ya da kolesterole bakmak için yaşlılığı beklemek gerekmez.
Bu, özellikle hafif bilişsel değişiklikler tanılandığında önemlidir. Bu durumlarda erken tanı ve risk faktörlerinin kontrolü, ileride Alzheimer demansı gelişme olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Birincil ve primordial önleme büyük bir fırsat sunar: öğrenmek, alışkanlıkları düzeltmek ve daha büyük sorunlar ortaya çıkmadan önce daha sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek.
Aile öyküsü olanlar ya da 60 yaşın üzerindekiler bile damar sağlıklarını koruyarak, daha fazla hareket ederek, daha iyi uyuyarak, bilinçli beslenerek ve düzenli tıbbi kontrollerini sürdürerek fayda görebilir.
Eğer zaten hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ya da başka bir rahatsızlığın varsa, kendi başına ilaç kullanma ya da tedavini bırakma. Doktoruna danış ve senin için gerçekçi bir plan oluştur.
Korunma mükemmel yaşamakla ilgili değildir. Sabırla, defalarca daha iyi seçimler yapmakla ilgilidir. Bugün yarım saat erken uyumak olabilir. Yarın on dakikalık bir yürüyüş. Ertesi gün ise ertelediğin o doktor randevusunu almak.
Beynine iyi bakmak günlük yaşamda başlar. Ne yediğinde, nasıl dinlendiğinde, beslediğin ilişkilerde, bedenine verdiğin harekette ve her gün kurmayı öğrendiğin sakinlikte. 🧠
Yine de alışkanlıkları değiştirmek her zaman kolay değildir. Pek çok insan ne yapması gerektiğini bilir, ama bırakması zor rutinlerin içinde sıkışıp kalmış hisseder: sigara içmek, az uyumak, kaygı nedeniyle yemek yemek, az hareket etmek ya da doktor kontrollerini “sonraya” bırakmak.
Nörolog Conrado Estol’a göre, Alzheimer hastalığı olan bazı hastalarda değiştirilebilir risk faktörleri bulunur. Bunlar arasında sigara kullanımı, fiziksel hareketsizlik, obezite, yüksek kolesterol, diyabet ve yüksek tansiyon yer alır.
Bu, her şeyin bireysel iradeye bağlı olduğu ya da hastalıktan kaçınmak için kesin bir garanti bulunduğu anlamına gelmez. Ancak bize değerli bir şeyi hatırlatır: beyin sağlığını korumaya yardımcı olabilecek günlük kararlar vardır ve bunlar daha iyi enerji, bağımsızlık ve zihinsel berraklıkla geçen yıllara katkı sağlayabilir.
Bu nedenle dengeli beslenmek, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve risk faktörlerini kontrol etmek gibi önleyici adımlar atmak gerçek bir fark yaratabilir. Beyin bakımına daha geniş bir açıdan derinleşmek istersen, beynini korumak ve bilişsel gerilemeyi yavaşlatmak için bu ipuçlarını da okuyabilirsin.
Alzheimer riskini azaltmak için sağlıklı alışkanlıklar
Tıbbi bakımın yanı sıra, fiziksel ve bilişsel kapasitemizi daha güçlü tutarak yaşam beklentimizi artırmanın somut yolları vardır. Önemli olan, başlamadan önce kendimizi kötü hissetmeyi beklememektir.
En önemli noktalardan biri dinlenmedir. Yeterince uyumak beynin toparlanmasını sağlar, bilgiyi işlemesine ve duyguları daha iyi düzenlemesine yardımcı olur. Uzun süre kötü uyuduğunda, tahammülsüzlük, dikkat eksikliği, kaygı ya da zihinsel yorgunluk hissetmek daha kolay hale gelir.
Eğer uyku hayatında bir sorun haline geldiyse, bu yazı sana yol gösterebilir: kalıcı değişikliklerle uyku nasıl iyileştirilir.
Aşırı alkol tüketiminden kaçınmak, sigara içmemek ve zihni uyaran etkinlikler eklemek de faydalıdır. Karmaşık bir şey yapmana gerek yok. Kitap okumak, yeni bir dil öğrenmek, bir enstrüman çalmak, satranç oynamak, yapboz çözmek, günlük tutmak ya da yeni bir konuda ders almak yeterli olabilir.
Beyin meydan okumayı sever, ama aynı zamanda keyfe de ihtiyaç duyar. Bu yüzden merak uyandıran etkinlikleri seç. Sırf kendini zorlamak için nefret ettiğin bir şeyi yaparsan, muhtemelen kısa sürede bırakırsın.
Bir başka temel unsur da olumlu sosyal ilişkiler kurmaktır. Arkadaşlarla konuşmak, aileyle zaman geçirmek, gruplara katılmak, başkalarına yardım etmek ya da anlamlı sohbetler sürdürmek duygusal yaşamı güçlendirir. Ve daha özenle yaşanan bir duygusal hayat, zihinsel sağlığı da olumlu etkiler.
Dr. Estol, alışkanlıklarımızı doğal kabul etmeden gözden geçirmenin önemini vurguluyor. Bazen yıllar boyunca yalnızca “hep böyleydi” diye davranışları tekrarlarız. Ama durup neyi değiştirebileceğini sormak, öz sevginin bir eylemidir.
Basit bir soruyla başlayabilirsin: Bugün, yarın sahip olmak istediğim sağlık için bir şey yapıyor muyum? 🌿
Beyni koruyabilecek yaşam tarzı değişiklikleri
En önemli değişiklikler genellikle basittir, ama süreklilik ister. Tüm hayatını bir hafta içinde dönüştürmene gerek yok. Aslında aşırı radikal değişiklikler çoğu zaman kısa sürer.
Önerilen bazı önleyici tedbirler şunlardır:
- Yeterli uyumak ve dinlenme saatlerine uymak.
- Sağlıklı ve dengeli bir diyet uygulamak, bunu kendi ihtiyaçlarına göre uyarlamak.
- Obsesyonlara ya da tehlikeli diyetlere kapılmadan sağlıklı kiloyu korumak.
- Düzenli fiziksel egzersiz yapmak.
- Stresi kontrol etmek ve sinir sistemini düzenlemeyi öğrenmek.
- Sigara içmemek.
- Alkol tüketimini en aza indirmek ya da tamamen bırakmak.
- Tansiyonu, kan şekerini ve kolesterolü kontrol altında tutmak.
Bu noktalar tanıdık görünebilir, ama değerleri onları sürdürebilmekte yatar. Günde yapılan bir yürüyüş, daha hafif bir akşam yemeği, zamanında bir doktor randevusu ya da uyumadan önce telefonu kapatmak küçük adımlar gibi görünebilir. Ancak yıllar boyunca tekrarlandıklarında sağlık inşa ederler.
Kronik stres de dikkat gerektirir. Sürekli tetikte yaşadığında, bunun bedelini beden ve zihin öder. Eğer fazla hızlanmış hissediyorsan, nefes egzersizleri, ekransız molalar, doğayla temas ya da hafif hareketler deneyebilirsin. Sana eşlik etmesi için aşırı uyarılmış bir sinir sistemini yeniden dengelemek için 12 basit değişiklik yazısını okuyabilirsin.
Alzheimer nedir ve günlük yaşamı nasıl etkiler
Alzheimer günlük aktiviteleri yapma becerisini etkileyen kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Sadece “bir şeyleri unutmak” ile sınırlı değildir. Zamanla farklı bilişsel işlevleri etkileyebilir.
Etkilenebilecek alanlar arasında bellek, dil, görsel-uzamsal yönelim ve yürütücü işlev yer alır. Yürütücü işlev; planlama yapmak, organize olmak, karar vermek ve sorun çözmekle ilgilidir.
Bu nedenle Alzheimer’ı olan bir kişi önce randevuları ya da isimleri unutmaya başlayabilir, ancak daha sonra para yönetmekte, bir tarifi takip etmekte, tanıdık yerlerde yönünü bulmakta ya da bir sohbeti sürdürmekte zorlanabilir.
Uluslararası tahminlere göre dünyada bu hastalığa sahip onlarca milyon insan vardır ve nüfusun yaşlanması nedeniyle bu sayının önümüzdeki on yıllarda artması beklenmektedir.
Kan damarlarının zamanla sertleşmesi ve daralmasıyla ilişkili bir durum olan ateroskleroz da beyin sağlığını etkileyebilir. Dolaşım etkilendiğinde, beyin daha az oksijen ve besin alabilir.
Bilişsel sorunu olmayan yaşlı yetişkinlerde yapılan bir çalışma, genetik faktörler mevcut olsa bile sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemenin daha düşük riskle ilişkili olduğunu gözlemledi. Bu, riski tamamen ortadan kaldırmaz; ancak elimizde olanı korumanın önemini güçlendirir.
Korunma, sihirli bir vaat değildir. Bedenine ve zihnine daha iyi koşullar sunmanın bir yoludur.
MIND diyeti ve hafızayı korumaya yardımcı olan besinler
Farklı çalışmaların sonuçları, genetik değiştirilemese de, sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmenin ve beyni koruyucu bir beslenme düzeni benimsemenin bilişsel gerileme riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor.
En çok adı geçenlerden biri, Akdeniz diyeti ile DASH diyetinin unsurlarını birleştiren MIND diyetidir. Bu yaklaşım, daha iyi kardiyovasküler ve beyin sağlığıyla ilişkili besinlere odaklanır.
Bu diyet şu besinleri öne çıkarır:
- Yeşil yapraklı sebzeler.
- Kuruyemişler.
- Baklagiller.
- Orman meyveleri, özellikle yaban mersini.
- Tam tahıllar.
- Tolerans ve tercihe göre balık.
- Başlıca yağ kaynağı olarak zeytinyağı.
Mükemmel beslenmen gerekmez. Asıl önemli olan, genel beslenme kaliteni iyileştirmektir. Örneğin, her gün bir yeşil salata eklemek, ultra işlenmiş atıştırmalıklar yerine kuruyemiş seçmek ya da zeytinyağı kullanmak iyi bir başlangıç olabilir.
Akdeniz diyeti de faydaları nedeniyle çok araştırılmıştır. Bunu pratik bir şekilde uygulamak ilgini çekiyorsa, Akdeniz diyeti ve bunu günlük yaşama nasıl katabileceğin konusundaki bu rehbere göz atabilirsin.
Besinlerin yanı sıra, nasıl yediğin de önemlidir. Aceleyle, ekran karşısında ya da büyük stres altında yemek sindirimi etkileyebilir ve daha sağlıksız seçimleri teşvik edebilir. Günde en az bir öğünü sakin bir şekilde yemeye çalış. Beynin de bu duraksama alanlarını takdir eder.
Bilişsel rezerv: öğrenmek ve sosyalleşmek zihni neden korur
Beslenmenin yanı sıra, bilişsel rezerv olarak adlandırılan yapıyı güçlendirmeye yardımcı olan faktörler de vardır. Bu kavram, beynin değişimlere uyum sağlama, telafi etme ve daha uzun süre daha iyi işlev görme kapasitesini ifade eder.
Daha yüksek bir eğitim düzeyine sahip olmak katkı sağlayabilir, ama tek yol bu değildir. Sık sosyal etkileşimleri sürdürmek ve iş dışı farklı etkinlikler geliştirmek de yardımcı olur.
Müzik, masa oyunları, okuma, yazma, resim yapma, dans etme, gönüllülük ya da el işi hobileri büyük müttefikler olabilir. Önemli olan, beynin otomatik rutinden çıkmasıdır.
Yetişkinlikte yeni bir şey öğrenmek özel bir etki yaratır. Belki başlangıçta kendini beceriksiz hissedersin, ama bu rahatsızlık eğitimin bir parçasıdır. Dijital bir aracı kullanmayı öğrenmek, şan dersi almak ya da tarih çalışmak yeni bağlantıları harekete geçirebilir.
İlişkileri de korumak gerekir. İstenmeyen yalnızlık ruh halini, motivasyonu ve genel sağlığı etkileyebilir. Bir telefon görüşmesi, birlikte yapılan bir yürüyüş ya da grup etkinliği, izolasyona karşı küçük panzehirler olabilir.
Dürüst bir sohbetin gücünü küçümseme. Bazen seni gerçekten dinleyen biriyle konuşmak, sessizce geçen bir endişe akşamından daha fazla zihni toparlar.
Fiziksel egzersiz ve bilişsel gerilemeyi önleme
Fiziksel aktivite, beyni korumak için en erişilebilir araçlardan biridir. Her gün yapılan fiziksel egzersiz, orta düzeyde olsa bile, bilişsel bozulma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Burada mutlaka yoğun antrenmanlardan söz etmiyoruz. 30 dakika yürümek, dans etmek, yüzmek, yoga yapmak, bisiklete binmek ya da merdiven çıkmak da buna dahildir. Önemli olan, düzenli hareket etmektir.
Üniversite araştırmaları, haftada daha fazla kilometre yürüyen kişilerin bazı bölgelerde daha büyük beyin hacmine sahip olduğunu gözlemlemiştir. Bu, hareketin yalnızca kalp ve kaslar için değil, beynin yapısı ve işlevi için de yararlı olduğunu düşündürür.
Başlamakta zorlanıyorsan şu kuralı dene: Hayır diyemeyeceğin kadar kolaylaştır. Beş dakikalık yürüyüş, hiçbir şey yapmamaktan iyidir. Sonra zamanı yavaş yavaş artırabilirsin.
Egzersizi hoşuna giden bir şeyle birleştirmek de yardımcı olur: müzik dinlemek, bir arkadaşla yürümek, ağaçlara bakmaya çıkmak, sabah güneşi almak ya da güzel bir rota seçmek. Alışkanlık, keyif taşıdığında süreklilik daha kolay doğar.
Yaşamın her döneminde risk faktörlerini kontrol etmek
Risk faktörlerini yaşamın her döneminde kontrol etmek önemlidir. Hafızaya, kan basıncına ya da kolesterole bakmak için yaşlılığı beklemek gerekmez.
Bu, özellikle hafif bilişsel değişiklikler tanılandığında önemlidir. Bu durumlarda erken tanı ve risk faktörlerinin kontrolü, ileride Alzheimer demansı gelişme olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir.
Birincil ve primordial önleme büyük bir fırsat sunar: öğrenmek, alışkanlıkları düzeltmek ve daha büyük sorunlar ortaya çıkmadan önce daha sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek.
Aile öyküsü olanlar ya da 60 yaşın üzerindekiler bile damar sağlıklarını koruyarak, daha fazla hareket ederek, daha iyi uyuyarak, bilinçli beslenerek ve düzenli tıbbi kontrollerini sürdürerek fayda görebilir.
Eğer zaten hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol ya da başka bir rahatsızlığın varsa, kendi başına ilaç kullanma ya da tedavini bırakma. Doktoruna danış ve senin için gerçekçi bir plan oluştur.
Korunma mükemmel yaşamakla ilgili değildir. Sabırla, defalarca daha iyi seçimler yapmakla ilgilidir. Bugün yarım saat erken uyumak olabilir. Yarın on dakikalık bir yürüyüş. Ertesi gün ise ertelediğin o doktor randevusunu almak.
Beynine iyi bakmak günlük yaşamda başlar. Ne yediğinde, nasıl dinlendiğinde, beslediğin ilişkilerde, bedenine verdiğin harekette ve her gün kurmayı öğrendiğin sakinlikte. 🧠
