Kalp hayati bir organdır, ama aynı zamanda yaşadıklarımıza karşı da çok hassastır. Arjantin Kardiyoloji Derneği (SAC) ve Arjantin Kardiyoloji Vakfı (FCA)‘na göre, bazı durumlarda gerçek anlamda “kırılabilir”; üstelik bu, genellikle hayal ettiğimiz romantik anlamda değildir.

Bu uyarı çoğu zaman Sevgililer Günü öncesinde daha da önem kazanır. Korkutmak için değil, önemli bir şeyi hatırlatmak için: yoğun duygular da bedeni etkileyebilir. Bir ayrılık, bir kayıp, şiddetli bir tartışma, can acıtan bir sürpriz ya da uzun süren bir stres dönemi, kalp-damar sağlığında iz bırakabilir.

Sevgililer Günü gibi tarihlerde birçok kişi daha fazla baskı, nostalji ya da üzüntü hisseder. Bu konu seni duygusal açıdan harekete geçiriyorsa, ayrıca Sevgililer Günü’nde burcuna göre aşk hayatının nasıl olduğunu okumak da yardımcı olabilir; aşkı daha sembolik ve duygusal bir gözle ele alan bir bakış olarak.

Kırık kalp sendromu ya da Takotsubo sendromu nedir

Takotsubo Sendromu, halk arasında kırık kalp sendromu olarak bilinen, 1990’lı yıllarda Japonya’da tanımlanan bir kalp rahatsızlığıdır.

Takotsubo adı, atak sırasında kalbin şeklini değiştirebilmesinden gelir. Özellikle sol ventrikülün bir bölümü dışa doğru bombe yapar ve ahtapot yakalamak için kullanılan Japon bir çömleğe benzer bir görünüm alır: tabanı geniş, boynu dardır.

Bu değişim yalnızca bir benzetme değildir. Kalbin yoğun bir hasar ya da stres karşısındaki fiziksel tepkisidir. Bu yüzden adı şiirsel gibi dursa da, profesyonel değerlendirme gerektiren tıbbi bir durumdur.

Neden güçlü bir duygudan sonra ortaya çıkabilir

SAC ve FCA tarafından aktarılan Dr. Salvatori, beyin ile kalp arasındaki ilişkinin temel rolünü vurguladı. Bugün biliyoruz ki duygusal olanla fiziksel olanı bütünüyle ayıramayız. Hissettiklerimiz bedende de kendini gösterir.

Beklenmedik, fiziksel ya da duygusal bir stres karşısında, organizma büyük miktarda adrenalin ve diğer stres hormonlarını salgılayabilir. Bazı kişilerde bu hormon boşalımı kalbin işlevini geçici olarak etkileyebilir.

Bu nedenle kırık kalp sendromundan şu gibi durumlarda söz edilir:

  • bir aşk ayrılığı ya da duygusal bir kayıp;
  • sevilen birinin ölümü;
  • çok yoğun bir tartışma;
  • beklenmedik bir haber;
  • bir kaza, ameliyat ya da akut bir hastalık;
  • uzun süren sıkıntı, kaygı ya da duygusal yüklenme dönemleri.

Bu, her üzüntünün kalbi hasta edeceği anlamına gelmez. Ancak bize şunu hatırlatır: süregelen stres de, tıpkı tansiyon, kolesterol ya da kan şekeri gibi, dikkat gerektirir.

Takotsubo sendromu geçirme riski en yüksek kimlerde

Amerikan Kalp Derneği (AHA) tarafından yayımlanan bir araştırma, orta yaş ve üzerindeki kadınların bu sendromu geçirme olasılığının erkeklere ya da genç kadınlara göre 10 kata kadar daha fazla olduğunu ortaya koydu.

Bu durum en sık menopoz sonrası kadınlarda görülür. Yine de başka kişilerde de ortaya çıkabilir; özellikle risk faktörleri ya da çok yoğun duygusal durumlar varsa.

Uzmanlara göre yaş ya da bazı genetik geçmişler gibi kimi faktörler değiştirilemez. Ancak günlük yaşamda daha iyi koruyabileceğimiz başka etkenler de vardır.

İlişkili faktörler arasında şunlar bulunur:

  • yüksek tansiyon;
  • dizlipidemi ya da kolesterol bozuklukları;
  • sigara kullanımı;
  • diyabet;
  • obezite;
  • kronik stres;
  • depresyon ya da süregelen üzüntü;
  • duygusal yalnızlık ya da destek eksikliği.

Bu psikososyal faktörler her zaman bir kan tahlilinde görünmez, ama onlar da önemlidir. Bazen bir kişi temel tetkiklerde “iyi” çıkar, ancak tükenmiş, kaygılı ya da gerçek anlamda dinlenebileceği alanlardan yoksun bir yaşam sürer.

Göz ardı etmemen gereken kırık kalp sendromu belirtileri

Takotsubo Sendromu, miyokard enfarktüsüne çok benzeyebilir. Bu nedenle onu küçümsememek çok önemlidir.

En sık görülen belirtiler arasında göğüs ağrısı, nefes darlığı, elektrokardiyogramda değişiklikler ve kalp enzimlerinde yükselme yer alır. Ayrıca sıkışma hissi, terleme, bulantı, halsizlik ya da yoğun korku da görülebilir.

Temel fark, birçok vakada kateterizasyonun, aterosklerotik hastalığa bağlı bir kalp krizinde olduğu gibi kalp damarlarının tıkalı olmadığını göstermesidir. Ancak yine de kalbin ucuna giden kan akışında azalma ve kasılmasında geçici bir zayıflama olabilir.

İyi haber şu ki, uygun bakım ile kalp genellikle birkaç hafta sonra normal işlevine geri döner. Ama bu, semptomların varsa evde bekleyebileceğin anlamına gelmez. Göğüs ağrısı ve nefes darlığı her zaman acil değerlendirme gerektirir.

Tedavi ve önleme: Kalbe bakmak, duygularına da bakmaktır

Tedavi her vakada farklıdır ve bir sağlık ekibi tarafından belirlenmelidir. Hipertansiyon, kolesterol, diyabet ya da ilişkili diğer durumlar gibi kardiyovasküler risk faktörlerini kontrol altına almak için ilaç tedavisi içerebilir.

Psikolojik destek de yararlı olabilir. Örneğin bilişsel-davranışçı terapi, stres kalıplarını fark etmeye, düşünceleri düzenlemeye, duyguları dengelemeye ve zor dönemlerden geçmek için daha sağlıklı araçlar geliştirmeye yardımcı olabilir.

Söz konusu olan “hiç hissetmemek” değildir. Bu imkânsız olurdu. Amaç, hissettiklerini bedenin sürekli alarm halinde kalmayacak şekilde taşımayı öğrenmektir. Bazen yardım istemek gibi basit bir şey bile çok şeyi değiştirir.

Günlük hayatta bazı uygulamalar önlemeye destek olabilir:

  • düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak;
  • uzman önerisi olmadan ilacı kesmemek;
  • imkânlarına göre bedeni düzenli hareket ettirmek;
  • yeterince uyumak;
  • sigara ve alkolü azaltmak;
  • canını yakan şeyleri güvendiğin biriyle paylaşmak;
  • üzüntü ya da stres kalıcı hale geliyorsa terapötik destek aramak.

Ayrıca kronik alkol kötüye kullanımı ya da belirli bağlamlarda bazı ilaçların uzun süreli kullanımı gibi başka faktörler de incelenmiştir. Bu nedenle tedavin ya da alışkanlıkların hakkında soruların varsa, en doğrusu bunları doktorunla konuşmaktır.

Sevgililer Günü, aşk ve duygusal sağlık

Sevgililer Günü bazı insanlar için çok güzel, bazıları içinse çok zor bir tarih olabilir. Umut uyandırabilir, ama aynı zamanda anıları, yasları, yalnızlığı ya da karşılaştırmaları da tetikleyebilir.

Bir ayrılık, bir kayıp ya da hassas bir dönem yaşıyorsan, takvim “kutlaman gerektiğini” söylüyor diye kendini iyi hissetmeye zorlamak zorunda değilsin. Duygusal kalbinin de dinlenmeye, ilgiye ve sabra ihtiyacı var 💗.

Ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma, şiddetli çarpıntı ya da seni endişelendiren tuhaf bir his gibi fiziksel belirtiler ortaya çıkarsa, bunu yalnızca sinirlerine bağlama. Hemen doktora başvur. Kalbe iyi bakmak, yardım istediğinde onu dinlemekle de ilgilidir.